အဖြဲ႔အစည္း ဖြဲ႔စည္းၿပီဆိုတာနဲ႔ အဖြဲ႔အစည္းရဲ ႔ရည္ရြယ္ခ်က္က ရွိၿပီး ၿဖစ္ရပါတယ္။ အဲဒီရည္ရြယ္ခ်က္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္နိုင္မယ္႔ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကိုလည္း ေနရာတက်စီမံခန္႔ခြဲရပါမယ္။ ၿပီးေတာ႔ အဲဒီလုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြအေပၚ လိုအပ္တဲ႔ ထိန္းခ်ဳပ္မႈ႔ေတြ ရွိရပါမယ္။ ဒီလိုအခ်က္အလက္ေတြ ၿပည္႔စုံမႈ႔ ရွိမွ အဖြဲ႔အစည္းလို႔ ေခၚနိုင္မွာပါ။ ၿပီးေတာ႔ အဖြဲ႔အစည္းေတြ ဘာလို႔ ဖြဲ႔ၾကသလဲဆိုရင္ တစ္ဦးတစ္ေယာက္တည္း မေဆာင္ရြက္နိုင္တဲ႔ အရာေတြကို စုေပါင္းလုပ္ေဆာင္မႈ႔မွ ေအာင္ၿမင္မႈ႔ရနိုင္ဖို႔ ဖြဲ႔စည္းရၿခင္းပဲ ၿဖစ္တယ္။ အဖြဲ႔အစည္းဖြဲ႔ၿခင္းမွ ရတဲ႔ အက်ဳိးေက်းဇူးေတြကေတာ႔ တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ ဗဟုသုတကြ်မ္းက်င္မႈ႔ေတြ ဖလွယ္နိုင္မယ္။ အဖြဲ႔အစည္းနဲ႔ လုပ္ရတဲ႔ အတြက္ အလုပ္ၿပီးေၿမာက္မႈ႔ ၿမန္လာၿပီး အခ်ိန္ကုန္ သက္သာလာမယ္။ လုပ္ငန္းက သင္မယ္႔ အေတြ႔အၾကဳံေတြ ရရွိလာမယ္။ တစ္ဦးတစ္ေယာက္တည္း လုပ္ရင္ မရွိနိုင္တဲ႔ စြမ္းအားမ်ဳိး အဖြဲ႔အစည္းနွင္႔ လုပ္ကိုင္လွ်င္ [...]
စီးပြားေရးလုပ္ေဆာင္ခ်က္တစ္ခုရဲ ႔ Externality ဆိုတာကေတာ႔ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မွာ မပါဝင္တဲ႔ ၿပင္ပလူ႔အဖြဲ႔အစည္းအေပၚ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈ႔ပဲ ၿဖစ္ပါတယ္။ ေကာင္းတဲ႔ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈ႔မ်ဳိးကို external benefit လို႔ေခၚၿပီး ဆန္႔က်င္ဘက္ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈ႔ကိုေတာ႔ external cost လို႔ေခၚပါတယ္။ ဥပမာ – စက္ရုံတစ္ရုံရဲ ႔ လုပ္ငန္းလည္ပတ္မႈ႔ကေန စြန္႔ထုတ္လိုက္တဲ႔ အညစ္အေၾကးေတြက ေလထုညစ္ညမ္းမႈ႔၊ ေရထုညစ္ညမ္းမႈ႔ ၿဖစ္ေစတယ္ဆိုရင္ ဒါဟာ external cost or negative externality ကို ၿဖစ္ေစတယ္လို႔ သတ္မွတ္ပါတယ္။ ဥပမာ- ပ်ားေမြးၿမဴေရးလုပ္ငန္းမွ ပ်ားေတြေမြးတဲ႔ အတြက္ ပ်ားရည္စတဲ႔ ထုတ္ကုန္ေတြရရွိတဲ႔အၿပင္ အနီးပတ္ဝန္းက်င္ရွိ သီးနွံပင္မ်ားအပၚ ဝတ္မႈန္ကူးၿခင္းၿဖစ္ထြန္းေစတဲ႔အတြက္ သီးနွံပင္ေတြသန္စြမ္းပြားမ်ားရာမွာ အေထာက္အကူၿဖစ္ေစပါတယ္။ ဒီလိုမ်ဳိး အက်ဳိးၿဖစ္ထြန္းေစတာကို external benefit or positive [...]
Inflation In Economics, Inflation is a rise in the general level of prices of goods and services in an economy over a period of time. ေစ်းနႈန္းေတြ တက္လာတဲ႔ အတြက္ အရင္ကထက္ ေငြေၾကးတစ္ယူနစ္မွာ ဝယ္ယူနိုင္တဲ႔ goods and services ပမာဏေလ်ာ႔က်လာပါတယ္။ ဥပမာ- အရင္တုန္းက ေငြတစ္က်ပ္နဲ႔ ဝယ္လို႔ ရတဲ႔ ပစၥည္းကို အခုမွာ ၁၀၀ ေပးၿပီး ဝယ္ရတာမ်ဳိးပါ။ ဒါေၾကာင္႔ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈ႔ (Inflation) ၿဖစ္လာၿပီဆိုရင္ ဝယ္နိုင္စြမ္းအား (Purchasing Power) ေလ်ာ႔က်သြားပါတယ္။ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈ႔က အနည္းငယ္သာၿဖစ္ရင္ေတာ႔ [...]
ဒီတစ္ခါ ဆင္းရဲမႈ႔ကို ေလ်ာ႔ခ်နိုင္ေစဖို႔ Strategies ေတြ အေၾကာင္း ေဆြးေႏြးၾကရေအာင္။ Economic Growth စီးပြားေရးဖြ႔ံၿဖိဳးတိုးတက္မႈ႔က ဆင္းရဲမႈ႔ေလ်ာ႔ခ်ၿခင္းမွာ အမ်ားၾကီးအေရးပါပါတယ္။ Good Governance က Economic development အတြက္ အေရးၾကီးတဲ႔ အခ်က္တစ္ခ်က္ၿဖစ္ပါတယ္။ ဒါဆို Good Governance ကို ဘယ္လိုေအာင္ၿမင္ေအာင္ လုပ္မလဲ ေမးစရာရွိလာပါတယ္။ Development policies ေတြကို ခ်မွတ္လမ္းညႊန္ရမယ္။ ဒီ Policies ေတြကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ဘယ္လိုေဆာင္ရြယ္မယ္. ဘယ္လိုနည္းလမ္းေတြ သုံးမလဲ အေၿခခံပါတယ္။ ဒီလို အေကာင္အထည္ေဖာ္ရမွာ ေငြေၾကးလိုအပ္ခ်က္ေတြကို UNDP လိုမ်ဳိး International Aid Agencies ေတြကေန ဘ႑ေရးဆိုင္ရာ အကူအညီအေထာက္အပံ႔အေနနဲ႔ ရယူနိုင္ပါတယ္။ ဝင္ေငြခြဲေဝၿဖန္႔ၿဖဴးမႈ႔ကြာဟၿခင္းကို Government ကေန Transfer [...]
1. Public good ဆိုတာ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ရဲ ႔ သုံးစြဲၿခင္းက တၿခားသူေတြရဲ ႔ သုံးစြဲနိုင္မႈ႔ကို ထိခိုက္မႈ႔၊ ေလ်ာ႔က်မႈ႔ မရွိနိုင္ေၾကာင္း ဆိုလိုတာပါ။ တစ္ဦးရဲ ႔ သုံးစြဲနိုင္မႈ႔ကို ေနာက္တစ္ဦးက တားၿမစ္ပိုင္ခြင္႔မရွိသလို သုံးစြဲမႈ႔ကို ဖယ္ထုတ္လို႔လည္း မရပါဘူး။ ဥပမာ – မီးၿပတိုက္ကို သေဘၤာတိုင္းက လမ္းညႊန္အၿဖစ္ အသုံးၿပဳေနၾကေပမယ္႔လည္း ဒီမီးၿပတိုက္ကို သုံးစြဲနိုင္မႈ႔ ၊ အသုံးခ်နိုင္မႈ႔ အေနအထားေလ်ာ႔က်သြားၿခင္းမရွိပါဘူး။ အဲဒီသေဘာပါ။ 2. Private Good – Public good ရဲ ႔ ဆန္႔က်င္ဘက္ၿဖစ္ပါတယ္။ Public Good လိုမ်ဳိး Free good သေဘာမ်ဳိးမဟုတ္ပါဘူး။ ဒီကုန္စည္ကို ဝယ္နိုင္စြမ္းအားမရွိတဲ႔ သူေတြကို အလိုလိုဖယ္ထုတ္ၿပီး ၿဖစ္ပါတယ္။ ဒါ႔အၿပင္ [...]
Poverty ဆင္းရဲမြဲေတမႈ ကို ဘယ္လို အဓိပၸါယ္ဖြင္႔ဆိုၾကမလဲ။ စီးပြားေရးရႈ႔ေထာင္႔ (Economic aspects of poverty) မွာ Absolute concept နဲ႔ Relative concept ဆိုၿပီး concept နွစ္မ်ဳိးရွိပါတယ္။ Absolute concept of poverty အရ အနည္းဆုံး ရွိသင္႔တဲ႔ လူေနမႈ႔အဆင္႔အတန္း (minimum standard of living) ထက္ နိမ္႔က်ေနရင္ ဒါဟာ ဆင္းရဲတာပါပဲလို႔ သတ္မွတ္ထားပါတယ္။ ေသာက္သုံးေရ၊ အစားအစာ၊ ေနစရာ အစရွိတဲ႔ ဘဝအတြက္မရွိမၿဖစ္လိုအပ္တဲ႔ အရာေတြ ရသင္႔သေလာက္မရဘဲ ၊ရွိသင္႔သေလာက္မရွိဘဲ လိုအပ္ေနၿခင္းကို ဆိုလိုပါတယ္။ Relative concept of poverty အရဆိုရင္ေတာ႔ လူတစ္ေယာက္ဟာ ရွိသင္႔တဲ႔ ပ်မ္းမွ်ဝင္ေငြ ပမာဏေအာက္ [...]
Economy မွာ အကန္႔အသတ္နဲ႔ ရွိတဲ႔ ရွားပါးသံယံဇာတ အရင္းအၿမစ္ေတြ ( limited Scarce Resources) ေတြကို အေကာင္းဆုံး အက်ဳိးအၿမတ္ရေအာင္ ဘယ္လိုခြဲေဝအသုံးၿပဳရမယ္ဆိုတာကို ပထမဦးစြာေလ႔လာၾကည္႔ရေအာင္။ အေၿခခံအရင္းအၿမစ္ေတြကေတာ႔ အၾကမ္းအားၿဖင္႔ Physical Resources ေတြပဲ ၿဖစ္ပါတယ္။ Economy မွာ အဲဒီ Physical Resources ေတြက အကန္႔အသတ္နဲ႔ သာ ရရွိနိုင္တာပါ. Limited Resources လို႔ ဆိုရာမွာ ေၿမယာ (Land) ၊ လုပ္သား (Labour)၊ အရင္းအနွီး(Capital) နဲ႔ လုပ္ငန္းေပၚမူတည္တဲ႔ တၿခားအခ်က္အလက္ (Other Factors) ေတြ ၿဖစ္နိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ – လယ္သမားတစ္ေယာက္က စပါးနဲ႔ ဂ်ဴံကို စိုက္မယ္ဆိုပါေတာ႔။ ဒါေပမယ္႔ သူ႔မွာ [...]
